The normalization of corruption in organizations (2003) [pdf]
Fa'amatalaga
Mewayz Team
Editorial Team
E amata i sina fiafia. E fa'amaonia e le pule se tupe fa'aalu e le'o fetaui lelei. E va'ava'ai le ta'ita'i o le 'au i le isi itu pe a fa'asese e se uo faigaluega lana pepa taimi. E talia e le ofisa fa'atau se meaalofa e faanenefu ai le va o le fa'aaloalo ma le fa'aaafiaga. E leai se tasi o nei gaioiga e lagona le solitulafono i le taimi nei - latou te lagona le tagata. Ae o le a le tele o tausaga o suʻesuʻega faʻalapotopotoga ua faʻaalia mai ia i tatou e seasea oʻo mai faiga piʻopiʻo o se faʻalataina tele. E sosolo atu i totonu o ni amioga laiti, masani e faaputuputu i le aluga o taimi seia oo ina faagaoioia se faalapotopotoga atoa i luga o se faavae o le le faamaoni filemu. O le malamalama i le auala e tupu ai lenei mea - ma le fausiaina o faiga e tetee ai - o se tasi lea o luʻitau sili ona taua o loʻo feagai ma pisinisi faʻaonaponei.
Le Fa'afefea ona Avea Faiga Pi'opi'o "Na'o le Auala e Galue ai Mea"
O le faiga pito sili ona mata'utia o faiga pi'opi'o fa'alapotopotoga e le o le pule fa'a'ole'ole fa'ameamea le faitau miliona. O le fa'agesegese, fa'atupu fa'atasi lea e fa'apipi'i ai faiga le talafeagai i faiga masani i aso uma. Ua faailoa mai e le au suʻesuʻe se mamanu: o se faiga piʻopiʻo e tupu, e le faʻafefeteina, e toe fai, ma iʻu ai ina faʻavaeina - o se vaega o le tusi tulafono e leʻi tusiaina e faʻaaogaina e tagata faigaluega fou e aunoa ma se fesiligia. I se lipoti i le 2023 mai le Association of Certified Fraud Examiners, na maua ai e le faalapotopotoga masani e leiloa le 5% o ana tupe maua faaletausaga ona o faiga taufaasese, faatasi ai ma le faiga o le averesi e 12 masina a o lei iloa.
O le mea e fa'a'ole'ole ai faiga masani ona o tagata o lo'o auai e masani ona le va'aia i latou lava o ni faiga pi'opi'o. Ua latou fa'asalaina a latou amio e ala i tusitusiga masani faalemafaufau: "E faia e tagata uma," "E le afaina ai se tasi," "E nofo aitalafu le kamupani ia te aʻu." O nei fa'amatalaga e le'o ni fa'ailoga o le fa'aletonu o amioga—o ni tali fa'atatau i le mafaufau e alia'e mai pe a le mafai e fa'alapotopotoga fa'alāpotopotoga ona tu'uina atu le manino, tali atu, ma le manino o pa puipui.
O le a'afiaga mo ta'ita'i pisinisi e matua'i mata'utia: o faiga pi'opi'o e le o se fa'afitauli o tagata. O se fa'afitauli tau faiga. E mafai fo'i ona toe fa'atulaga faiga.
O Poutū e Tolu o Fa'atonuga
O faiga pi'opi'o fa'ale-fa'alapotopotoga e fa'ata'atia e ala i faiga fa'amalosia e tolu. Muamua,fa'atuina — o faiga pi'opi'o e fa'apipi'i i faiga masani, matafaioi, ma faiga. Pe a fa'ateleina e le au fa'atau oloa fa'atatau e fa'amautu ponesi, pe a le va'aia pea e le matagaluega a le HR le soliga o faiga fa'avae mo tagata ta'uta'ua, o le amio e fa'avae. Ua le o se filifiliga; ose faaletonu.
Lona lua, fa'afuafuaga — tagata ta'ito'atasi ma vaega e fa'atupu manatu e fa'amaonia ai le amio. O nei mea e amata mai i le fa'afitia o le fa'aleagaina ("e gafatia e le kalani") e apili i le fa'amaoni maualuga ("O lo'o ou puipuia la'u 'au") i fa'atusatusaga fa'aagafesootai ("e sili atu ona leaga a tatou tagata tauva"). O nei tala e mamana aua e mafai ai e tagata ona faatumauina se foliga lelei o le tagata lava ia a o faia ni amioga leaga.
Tolu, feso'ota'i — tagata fou e a'oa'o e talia ma auai i faiga pi'opi'o e fai ma aiaiga o le auai. A va'aia e se tagata faigaluega fou o lo'o fa'atauva'a le latou faufautua i siaki o le tausisia, latou te iloa e talia lenei mea - e o'o lava i le fa'amoemoeina. O fa'alapotopotoga o lo'o maualuga le fa'atonuina o faiga pi'opi'o e le mana'omia ona fa'aa'oa'o manino le le fa'amaoni. O le a'oa'oga fa'apitoa e a'oa'oina e le aganu'u, e ala i le mata'ituina ma le fa'aoso fa'aagafesootai.
- Faiga fa'a taui e fa'aosofia ai taunu'uga i luga o le fa'atinoina o le amio sa'o e fa'atupuina ai se eleele lafulemu mo faiga pi'opi'o
- Fa'amatalaga silo puipuia le va'aia o galuega fa'akososolo, fa'ataga le amio le pulea e natia i vaega tauaso a le matagaluega
- O auala vaivai su'etusie faigata ai ona su'e fa'ai'uga i tua i tagata ta'ito'atasi, fa'aitiitia ai le tali atu
- Aganu'u fa'aoso maualugape a "i'uga i so'o se tau" o le fa'amoemoega fa'atosina e una'ia ai tagata faigaluega aga'i atu i ala 'upu fa'aletulafono
- O le fa'apalepale o ta'ita'io nai soliga laiti e fa'ailoa mai ai o tulafono e mafai ona fa'atalanoa, ae le o le fa'amaoni
O le Tau o le Va'ai i le Isi Ala
O le fa'aleagaina tau tupe o faiga pi'opi'o masani e matua'i mata'utia, ae ua na'o se vaega o le ata. Pe a molimauina e tagata faigaluega amioga le talafeagai e le faʻasalaina, e faʻaumatia le faʻalagolago i le faʻalapotopotoga atoa. O se suʻesuʻega a le 2024 Ethics & Compliance Initiative na maua ai e 49% o tagata faigaluega na matauina amio le pulea e leʻi lipotia - ma o le mafuaaga sili o le talitonuga e leai se mea e faia. O lenei filemu e le o le le ano. Ua a'oa'oina le leai o se fesoasoani, o se tali sa'o i se faiga ua fa'aalia ai e le'o fa'atauaina le amio sa'o.
O a'afiaga i lalo o lo'o fa'agasolo i fafo. Pa'u le fa'auiga a tagata faigaluega. Fa'ateleina tupe maua, aemaise lava i tagata maualuluga o lo'o i ai filifiliga ma mumusu e fa'agaioi i si'osi'omaga fa'aletonu. E afaina mafutaga a tagata fa'atau pe a o'o mai fa'aletonu i totonu i le tulaga lelei o auaunaga. Ma a oʻo ina faʻaalia faʻalauaʻitele faiga piʻopiʻo - e pei ona mautinoa - o le faʻaleagaina o igoa e mafai ona tele tausaga e toe faʻaleleia ai. Se'i manatu i tulaga o le fa'aseseina o fa'amatalaga pepelo a Wells Fargo po'o le fa'a'ole'ole tau tupe a Wirecard: i tulaga uma e lua, o tu ma aga fa'alotoifale sa iai tu masani masani na vave ona iloa e tagata i fafo o ni faiga pi'opi'o.
Mo pisinisi laiti ma le vaeluagalemu, o siteki e sili atu ona maualuga. O se kamupani $2 miliona ua leiloa le 5% i faiga taufaasese ua leiloa $100,000 i tausaga taʻitasi - e masani lava o le eseesega i le va o le tuputupu aʻe ma le faʻaletonu. O nei pisinisi e masani lava ona leai ni matagaluega fa'apitoa e tausisia, ma atili fa'aaafia ai i latou i le fa'asolosolo malie o ala 'ala le talafeagai.
Fa'amanino e pei o se Fa'alapotopotoga Fa'aletonu
Afai e fa'aolaola ile pogisa, o lona uiga o le manino ole vaifofō sili ona aoga. O fa'alapotopotoga latou te fa'ailoaina fa'amatalaga, fa'ai'uga e su'esu'eina, ma fa'agaioiga e mafai ona su'eina, e fausia ni si'osi'omaga e tauivi ai faiga pi'opi'o e maua'a. E le fa'atatau i le mata'ituina po'o le le talitonuina - ae o le fa'atulagaina o faiga e faigofie ai le faia o le mea sa'o nai lo le faia o le mea sese.
O le ta'iala e sili ona aoga e tetee atu ai i faiga pi'opi'o e le o se fa'asalaga pe a uma le mea moni - o lo'o fausia ai le manino lelei o le fa'agaoioiga e matua'i mae'ae'a e faigata ai ona fai amioga le taupulea, faigofie ona iloa, ma e le mafai ona fa'asalaina e pei ona masani ai.
O tulaga fa'aonaponei pisinisi ua mafai ai ona ausia lenei ituaiga o fa'atonuga manino e o'o lava i fa'alapotopotoga e leai ni 'au fa'atumauina. A fa'amauina e lau CRM feso'ota'iga uma a tagata fa'atau, o lau faiga fa'akomupiuta e fatuina ai fa'amaumauga e le mafai ona suia, e mana'omia e lau pulega fa'aletupe lisiti numera ma fa'atagaga o galuega, ma o lau HR module e fa'ailoaina faiga fa'avae - ua e fausia se fa'alapotopotoga puipuia. O module taitasi e le na'o le faatinoina o se galuega; e fa'atupuina ai se vaega o le tali atu e fa'afaigata ai le fa'atonu.
💡 DID YOU KNOW?
Mewayz replaces 8+ business tools in one platform
CRM · Invoicing · HR · Projects · Booking · eCommerce · POS · Analytics. Free forever plan available.
Start Free →Faiga e pei o Mewayz, lea e tu'ufa'atasia ai le sili atu i le 200 pisinisi fa'akomepiuta i totonu o se faiga fa'aoga e tasi, e sili ona aoga iinei aua latou te fa'aumatia fa'amatalaga fa'amatalaga o lo'o natia ai faiga pi'opi'o. Pe a ola uma totogi, fa'atauga, fa'atonuga o galuega, ma lipoti tau tupe i totonu o le fa'aanatura e tasi, e otometi lava fa'amatalaga fa'afeso'ota'i nai lo le taumafai. O se eseesega i le va o itula fa'amauina ma galuega fa'atino, po'o le va o fa'atauga fa'atau ma totogi moni a le au fa'atau, e le mafai ona iloa e ala i se su'esu'ega fa'apitoa ae e ala i iloiloga masani.
Toe Fuafuaga o Faiga e Tetee ai i Fa'atonuga
I tua atu o le manino, e mana'omia e fa'alapotopotoga le fa'atulagaina o faiga e fa'alavelave ai le ta'amilosaga masani. O lona uiga o le fausiaina o fete'ena'iga i ni fa'ai'uga e sili ona lamatia - ae le o fete'ena'iga a le malo e fa'agesegese ai mea uma, ae o le fete'ena'iga atamai e fa'atupu i taimi sa'o. Fa'atagaga galuega fa'aalu mo tupe fa'aalu i luga a'e o le fa'amata, suiga fa'atulafonoina o so'otaga fa'atau, fa'ailoga otometi o fa'ata'ita'iga e le masani ai i fa'amatalaga tau tupe — o fa'atonuga fa'avae ia e le fa'alagolago i uiga lelei ta'ito'atasi.
Manatu i fa'atauga, o se tasi o itu e sili ona a'afia i faiga pi'opi'o i le lalolagi atoa. Ole Fa'alapotopotoga mo le Galulue Fa'atamaoaiga ma le Atina'e o lo'o fa'atatauina e 10-25% ole tau ole fa'atauga a le malo. I fa'alapotopotoga tumaoti, e sili atu ona faigata le fa'amauina o fuainumera ae e le itiiti ifo le taua. O se faiga fa'atauga lelei e le fa'alagolago i le fa'atuatuaina o pule fa'atau uma o le a teena faaosoosoga. E mana'omia ai tauvā fa'atauva i luga a'e o se tau fa'apitoa, fa'amauina uma feso'ota'iga a le au fa'atau, tu'u'ese'ese matafaioi o le mana'omia, fa'atagaga, ma le totogiina, ma fa'atupu otometi auala su'etusi.
O lenei ituaiga fa'asologa o fa'asologa o lo'o tu'ufa'atasia ai pisinisi fa'avae e tu'uina atu ai le tau fa'asili. Pe a fa'afeso'ota'i lau fa'atauga fa'atauga i lau pili, su'esu'ega, ma faiga fa'amaumauga, e te faia se matasele tapuni lea e fa'amaonia ai fefa'atauaiga uma e le tele o fa'amaumauga. E le fa'avalevalea - e leai se faiga - ae e fa'atupula'ia ai le taumafaiga e mana'omia e fai ai faiga fa'a'ole'ole ae fa'atupula'ia tele le avanoa e iloa ai.
Suiga Aganu'u e Amata ile Va'aiga Tau Ta'ita'i
Tekinolosi ma faiga fa'atulagaina e mana'omia ae le lava. O le fa'avasegaina o faiga pi'opi'o ose mea fa'ale-aganu'u, ma o le aganu'u e tu'u mai luga. O ta'ita'i e manana'o e fa'ate'aina faiga pi'opi'o, e tatau ona latou faia ni mea se tolu i taimi uma: fa'ata'ita'i fa'ata'ita'i amio fa'atatau, tali atu i soliga fa'apea, ma faia ni auala saogalemu mo le lipotia o atugaluga.
O le fa'ata'ita'iina o le amio fa'ata'ita'iga o lona uiga e sili atu na i lo le 'alo'ese oe lava ia i faiga pi'opi'o. O lona uiga o le fa'amalamalama manino e uiga i au lava faiga filifiliga, ta'uta'u sa'o mea sese, ma fa'aali atu e te fa'atumauina oe lava i tulaga fa'atatau e te fa'amoemoeina mai isi. A tu'uina atu e le Ofisa Sili o Pulega a latou lava lipoti o tupe fa'aalu e ala i le fa'agasologa tutusa o galuega fa'atagaina e pei o isi tagata uma, o le a lafo atu se fe'au e sili atu le malosi nai lo so'o se polokalame a'oa'oga tau amio.
O tali fa'atatau ile soliga e tutusa lava le taua. O faʻalapotopotoga e faʻasalaina tagata faigaluega maualalo mo solitulafono aʻo puipuia taʻitaʻi sinia o loʻo faia le mea lava e tasi - pe sili atu ona leaga - o loʻo aʻoaʻoina ma le malosi a latou tagata faigaluega e faʻapea o le amio e faʻatulagaina, e le o le lautele. E lagolagoina e faʻamaumauga lenei: suʻesuʻega mai le Iunivesite o Uosigitone na maua ai o le faʻamaoniaina o le saʻo i le faʻasalaga o le tasi lea e sili ona malosi le vaʻai pe o le a lipotia e tagata faigaluega le amio leaga i le lumanaʻi. Fausiaina fa'ata'atiaga o fa'asologa o fa'alavelave ma fa'ai'uga o galuega - e iloa e pa'aga uma - e fesoasoani e fa'amautinoa le tumau tusa lava po'o ai e a'afia.
Fausiaina o le Fa'alapotopotoga e Le Mafai ona Fa'apulepule e Pi'opi'o
O le fa'atonuina o faiga pi'opi'o e le ma'alofia. Ole fa'ai'uga va'ai ole fa'alāpotopotoga fa'alāpotopotoga: va'ava'ai, fa'amatalaga tu'ufa'atasi, fa'aoso fa'aletonu, ma le fa'apalepale fa'aleaganu'u o nai fa'aletonu laiti. Toe fesuia'i tulaga nei, ona e fa'atupuina lea o se fa'alapotopotoga o le amio sa'o o le ala lea e aupito itiiti le tete'e.
O lenei mea e mana'omia ai se faiga fa'afuafua. I le tulaga faatekonolosi, faʻaogaina faʻavae tuʻufaʻatasia e fausia ai auala suʻesuʻe atoatoa ma faʻaumatia faʻamaumauga faʻamaumauga - tuʻufaʻatasia au faʻagaioiga i se faiga tuʻufaʻatasia e pei o Mewayz o lona uiga o faʻamatalaga tau tupe, faʻatinoga, ma tagata faigaluega e mafai ona faʻafesoʻotaʻi e aunoa ma se taumafaiga. I le fa'asologa o galuega, fa'asologa o galuega fa'atino ma siaki talafeagai, vavae'esega o tiute, ma su'esu'ega otometi anomaly. I le tulaga fa'ale-aganu'u, fa'aalu tupe i le fa'ata'ita'iga fa'aa'oa'oga, fa'atonuga tutusa ma le fa'atumauina, ma faiga fa'amatalaga saogalemu i le mafaufau.
E leai se tasi o nei mea e manaʻomia ai le atoatoa. E manaʻomia ai le loto i ai. So'o se fa'alapotopotoga o le a feagai ma lu'itau fa'atatau - o le natura lena o atina'e a tagata. O le fesili pe o fa'amalie na lu'itau e ala i faiga ua fa'atulaga e fa'aalia ma fa'afeiloa'i ai, pe o lo'o fa'atosina i se aganu'u e fa'asolosolo ona a'oa'o e va'ai i le isi itu. O fa'alapotopotoga e fa'aolaola i se taimi umi o i latou ia e filifilia le manino nai lo le faigofie, tali atu nai lo le fa'amafanafanaga, ma le fa'atonuina o le amio sa'o nai lo le lototoa ta'ito'atasi. I le 2026, o meafaigaluega e fausia ai lea ituaiga faʻalapotopotoga e sili atu ona faigofie nai lo se isi lava taimi. Pau lava le suiga o totoe o le naunau e fa'aoga.
Fesili e Fai soo
O le a le tulaga masani o faiga pi'opi'o i totonu o fa'alapotopotoga?
O le fa'avasegaina o faiga pi'opi'o e fa'atatau i le fa'agasolo malie lea e talia ai amioga le talafeagai e fai ma masani i totonu o se fa'alapotopotoga. E masani lava e amata i nai gaioiga laiti - faʻamaonia tupe faʻaalu fesiligia, le vaʻaia o taimi e le saʻo, poʻo le taliaina o meaalofa le talafeagai. I le aluga o taimi, o nei solitulafono laiti e faʻapipiʻi ma faʻapipiʻi i latou lava i aganuu faʻalapotopotoga, ma faʻaalia ai le le faamaoni e masani nai lo le tulaga ese. O su'esu'ega ua fa'aalia ai o lenei fa'atupu fa'atupu fa'atetele e sili atu ona taatele nai lo fa'afuase'i, fa'aletonu mata'utia.
E fa'afefea ona fa'agasolo faiga pi'opi'o e aunoa ma se iloa e se tasi?
O faiga pi'opi'o e fa'atama'ia e ala i ni faiga fa'amalosia e tolu: fa'avaeina, pe a fa'aaofia ai amioga le talafeagai i faiga; fa'amanino, pe a ta'uamiotonuina e tagata ta'ito'atasi amioga e le afaina pe talafeagai; ma fegalegaleaiga, lea e aʻoaʻo ai tagata fou e talia nei masani. O fetuutuuna'iga laiti ta'itasi e fa'aitiitia ai le faitoto'a mo le isi, ma fa'atupu ai se malifa maseesee. Talu ai e leai se gaioiga e tasi e lagona le mata'utia, e seasea ona iloa e tagata auai le fa'atuputeleina o le tafia o amioga se'i vagana ua le mafai ona fa'afitia le fa'aletonu o le tino.
O a fa'ailoga lapata'i e fa'aalia ai faiga pi'opi'o ua amata ona fa'amanino i totonu o se pisinisi?
O fa'ailoga taua o le lapataiga e aofia ai le le ogatasi o le fa'amalosia o faiga fa'avae, lautele le fa'apalepale mo le fa'amalieina o tulafono, fa'amalosi e fa'amuamua fa'ai'uga nai lo le amio, ma fasifuaitau e pei o le "fa'apei o le faiga o mea iinei." O le leai o se manino i le fa'atauga, tupe fa'aalu, ma lipoti e fa'ailoa mai ai fo'i tulaga lamatia. Pisinisi o lo'o fa'aogaina fa'avae e pei o Mewayz e mafai ona fa'aogaina lona 207-module pisinisi OS e fa'amalosia ai le tali atu e ala i le fa'atulagaina o galuega, filifili filifili, ma le manino o le tausiaina o fa'amaumauga amata i le $19/mo.
E fa'afefea ona taofia e fa'alapotopotoga le fa'amaninoina o faiga pi'opi'o?
O le puipuiga e mana'omia ai faiga faufale e fa'amanino ai le amio sa'o ma ala e sili ona fa'aletonu. E aofia ai faiga fa'avae manino, fa'amalosia faifaipea, alaleo lipoti e le ta'ua, ma ta'ita'iga e fa'ata'ita'i le amio sa'o. O le fa'aogaina o fa'atonuga fa'atotonugalemu e pei o Mewayz e fesoasoani e ala i le fa'afuainumera o fa'atagaga, siaki tupe fa'aalu, ma le fa'atumauina o auala su'etusi i galuega fa'apisinisi uma - fa'aitiitia le va o mea e masani ona a'a ai faiga pi'opi'o masani.
Try Mewayz Free
All-in-one platform for CRM, invoicing, projects, HR & more. No credit card required.
Get more articles like this
Weekly business tips and product updates. Free forever.
You're subscribed!
Start managing your business smarter today
Join 6,204+ businesses. Free forever plan · No credit card required.
Ready to put this into practice?
Join 6,204+ businesses using Mewayz. Free forever plan — no credit card required.
Start Free Trial →Related articles
Hacker News
Healthchecks.io Now Uses Self-Hosted Object Storage
Apr 17, 2026
Hacker News
It Is Time to Ban the Sale of Precise Geolocation
Apr 17, 2026
Hacker News
We Reproduced Anthropic's Mythos Findings with Public Models
Apr 17, 2026
Hacker News
Is Your Site Agent-Ready? (By Cloudflare)
Apr 17, 2026
Hacker News
Testosterone shifts political preferences in weakly affiliated Democratic men
Apr 17, 2026
Hacker News
Isaac Asimov: The Last Question (1956)
Apr 17, 2026
Ready to take action?
Start your free Mewayz trial today
All-in-one business platform. No credit card required.
Start Free →14-day free trial · No credit card · Cancel anytime