Moretti replication AER irratti maxxanfame

Barnoota Daldala Deetaadhaan Hogganamu

Fakkshiniin Moretti dhaabbata kamiyyuu kan tarsiimoo qajeelchuuf xiinxala daataa irratti hirkateef, qorannoo gabaa fi safartuu hojii irraa kaasee hanga tilmaama faayinaansii fi bulchiinsa dandeettiitti, wantoota murteessoo ta’an hedduu dhiyeessa.

jechuun ni danda’ama
• Ifa iftoomina kan hin mari’atamnedha: Dandeettiin argannoowwan baay’isuu maddoota deetaa, tarkaanfiiwwan qulqulleessuu fi moodeelota xiinxala ifa ta’e galmeessuu irratti hundaa’a. Dhaabbileen daldalaa gabaasa keessootiif ulaagaa walfakkaatu kana fudhachuu qabu.
• Qorannoo Mala Hammachuu: Bu’aawwan ijoo tilmaama ykn moodeelota adda addaa fayyadamuun dhiphina qoratamuu qabu. Kutaa sana haala adda ta’een yoo ibsite xumurri kee waa’ee gabaa galma ta’e ni jijjiiramaa? Sakatta’iinsi jabina barbaachisaa dha.
• Saffisa Irra Gatii Mirkaneessuu: Saffisni hubannoof dorgomaa ta’us, sirrii ta’uun hunda caalaa barbaachisaadha. Aadaa daataa murteessaa mirkaneessuuf dhaabbatu ijaaruun tarkaanfiiwwan dogoggoraa tarsiimoo baasii guddaa baasu ittisa.
• Dhimmoota Haala: Fakkeessichi hammi bu'aa garaagarummaa qabaachuu akka danda'u nu yaadachiise. Tarsiimoon gabaa naannoo tokko keessatti hojjete bakka biraattis humna walfakkaatuun guddachuu dhiisuu danda’a; sammuu naannoo (localized intelligence) furtuudha.

Adeemsa Hojii Fakkaasuudhaaf Qophaa'e Mewayz

Kun bakka waltajjiin hojii ammayyaa kan hin hafne ta'udha. OSn daldalaa moojuularii kan akka Mewayz qajeeltoowwan iftoominaa fi mirkaneessuu dhaabbataa taasisuudhaaf kan qophaa’edha. Dhangala'aa deetaa giddugaleessa gochuudhaan, hordoffii odiitii ofumaan gochuudhaan, fi adeemsa xiinxala moojuulota isaa keessatti galmeessuudhaan, Mewayz naannoo "fakkeessuuf qophaa'e" uuma. Gareen gurgurtaa tokko jijjiirraa ujummoo xiinxaluus ta’e hoggansi senaariyoota babal’ina moodeela ta’ee hojjechaa jiraatus, waltajjiin hubannoon hundi madda fi mala isaa irraa hordofamuu akka danda’u mirkaneessa. Kun murtee kennuu hin saffisiisu; ni jabeessa. Akkuma AER replication hubannoo dirree teessuma dinagdee irratti qabu cimse, mirkaneessuu OS daldalaa keessan keessatti walitti makuun dhaabbata cimaa, dandamachuu danda’u ijaara. Dhumarratti galmi isaa tokko: daataa ilaalcha yeroo irraa gara qabeenya irra deebi’amee hojjetamuu danda’u, guddina yeroo dheeraaf amanamaa ta’etti jijjiiruu.

Gaaffilee Irra Deddeebiin Gaafataman

Dirqama Fakkaachuu: Qo’annoo Mallattoo Moreetti fi Egeree Qorannoo Daldalaa

Addunyaa dinagdee akaadaamii keessatti joornaalonni ulfaatina gamaaggama dinagdee Ameerikaa (AER) baatan muraasni. Qorannoon fakkeessuu waraqaa mallattoo lafaa yeroo maxxansu, dirree guutuun hubannoo fudhata. Kun sirriitti kan ta’e, dhiheenya kana, baay’ee eegamaa ture, hojii ijoo Enrico Moretti baay’isuu hawaasummaa kaappitaala namaa fi teessuma lafaa kalaqa irratti hojjete fakkeessuun isaati. Daldaltootaa fi xiinxaltootaaf taatee kun yaadannoo miila jalaa barnootaa caalaa; barumsa cimaa cimina, mirkaneessuu, fi barbaachisummaa murteessaa murtii bu'uura daataa cimaa, mirkanaa'uu danda'u irratti ijaaruudha. Bara filannoowwan tarsiimoo daataa irratti hundaa’an keessatti, seera bu’uuraa fakkeessuu kanaan hubataman, dhaabbileen ammayyaa, tarii OS daldalaa moojuularii kan akka Mewayz fayyadamuun, akkamitti odeeffannoo hojii mataa isaaniitti dhiyaachuu akka qaban irratti kallattiin hojiirra oolu.

Qorannoo Moreetti Orijinaala Hubachuu

Qorannoo jalqabaa Enrico Moretti, "Deebi'ee Hawaasummaa gara Barnootaa fi Kaappitaala Namaa," taatee hawwataa tokko qorate: kalaqaa fi oomishtummaa magaalota adda addaa keessatti walitti qabamuu. Moreetti faayidaan humna hojjetaa barnoota olaanaa qabu mindaa dhuunfaa caalaa baayyee akka ta’e falmeera. Inni bu'aa "baay'isaa hawaasummaa" jechuun kan kaa'e yoo ta'u, hojjettoonni ogummaa qaban kilaastara tokko keessatti (akka Silicon Valley) jiraachuun faayidaa dhangala'aa uuma-kalaqa dabalataa, mindaa hundaaf ol'aanaa, fi dinagdee biyya keessaa cimaa-kan bu'aa dhuunfaa qofaan hin qabamne. Hojiin kun dinagdee magaalaa, tarsiimoo dandeettii, fi invastimantii mootummaa barnoota irratti yaada irratti dhiibbaa guddaa kan uume yoo ta'u, "ji'ograafii hojii" uumamaan teessuma lafaa kaappitaala namaa wajjin kan walqabate ta'uu agarsiisa.

Fakkeessuu AER: Maal Argee fi Maaliif Barbaachisaa Ta'e

Qorannoon fakkeessuu garee qorattoota walaba ta’aniin kan hoogganamu yoo ta’u, xiinxala Moreetti bu’uura irraa deebisee ijaaruuf hojii ulfaataa fudhate. Kaayyoon isaanii maqaa balleessuu osoo hin taane mirkaneessuu ture, dhagaa bu’uuraa mala saayinsii yeroo baay’ee haala daldalaa fi imaammataa saffisaan socho’aa jiru keessatti dursa xiqqaa argate. Argannoowwan kun nuanced garuu guddaa turan. Xumurri ijoo-alaan kaappitaala namaa akka jiru-ol qabamee osoo jiruu, tilmaamni guddinni baay’isaa hawaasummaa filannoo mala addaa fi hiika daataa irratti miira qabeessa ta’uun isaa argameera. Fakkeessichi hubannoo kallattii mirkaneesse garuu sirritti baay'ina fooyyesse, hubannoo cimina bu'aa sanaa caalaatti safarame dhiyeesse. Adeemsi kun dhugaa addunyaa maraa calaqqisiisa: argannoowwan jalqabaa kaartaa ni kennu, garuu fakkaachuun teessuma lafaa sirritti akka chaartii godhame mirkaneessa.

Barnoota Daldala Deetaadhaan Hogganamu

Fakkshiniin Moretti dhaabbata kamiyyuu kan tarsiimoo qajeelchuuf xiinxala daataa irratti hirkateef, qorannoo gabaa fi safartuu hojii irraa kaasee hanga tilmaama faayinaansii fi bulchiinsa dandeettiitti, wantoota murteessoo ta’an hedduu dhiyeessa.

Adeemsa Hojii Fakkaasuudhaaf Qophaa'e Mewayz

Kun bakka waltajjiin hojii ammayyaa kan hin hafne ta'udha. OSn daldalaa moojuularii kan akka Mewayz qajeeltoowwan iftoominaa fi mirkaneessuu dhaabbataa taasisuudhaaf kan qophaa’edha. Dhangala'aa deetaa giddugaleessa gochuudhaan, hordoffii odiitii ofumaan gochuudhaan, fi adeemsa xiinxala moojuulota isaa keessatti galmeessuudhaan, Mewayz naannoo "fakkeessuuf qophaa'e" uuma. Gareen gurgurtaa tokko jijjiirraa ujummoo xiinxaluus ta’e hoggansi senaariyoota babal’ina moodeela ta’ee hojjechaa jiraatus, waltajjiin hubannoon hundi madda fi mala isaa irraa hordofamuu akka danda’u mirkaneessa. Kun murtee kennuu hin saffisiisu; ni jabeessa. Akkuma AER replication hubannoo dirree teessuma dinagdee irratti qabu cimse, mirkaneessuu OS daldalaa keessan keessatti walitti makuun dhaabbata cimaa, dandamachuu danda’u ijaara. Dhumarratti galmi isaa tokko: daataa ilaalcha yeroo irraa gara qabeenya irra deebi’amee hojjetamuu danda’u, guddina yeroo dheeraaf amanamaa ta’etti jijjiiruu.