Linux Programming Interface nga ekiwandiiko ky’omusomo gwa yunivasite

"Ekitabo kino...kikwata ku kuwandiika enkola ezikola ku Linux n'enkola endala eziringa eza UNIX. Kigendereddwamu okusinga abakola pulogulaamu, naye era kya mugaso eri abaddukanya enkola n'abakozesa amaanyi abaagala okutegeera ebisingawo ku nkola n'engeri y'okugifuga." – Michael Kerrisk, Enkola ya Linux ey’okukola pulogulaamu

Okugatta n’ebikozesebwa mu kusomesa eby’omulembe

Omugaso gwa TLPI ng’ekiwandiiko ky’omusomo gwongerwako ensengekera y’ebitonde ebikyetoolodde. Ensibuko enzijuvu ey’ebyokulabirako byonna esangibwa ku mutimbagano, nga etuwa eky’obugagga eky’omuwendo ennyo eri laabu n’okwesomesa. Abasomesa basobola okukola emisomo gya laabu egy’emikono egiva ku kudduka n’okukyusa koodi eweereddwa okutuuka ku kuba n’abayizi okussa mu nkola eby’okugonjoola ebyabwe nga basinziira ku nnyonyola z’ekitabo. Ekirala, okukozesa enkola y’emirimu efunibwa mu ddembe (Linux) ng’erina ekiwandiiko ekikakafu, eky’encyclopedic kiggyawo ebiziyiza eby’ensimbi n’enteekateeka eri abayizi. Basobola okuteeka embeera y’enkulaakulana ku byuma byabwe, okugezesa mu ddembe, n’okutwala ekiwandiiko kino eky’amaanyi mu mirimu gyabwe. Mu mbeera y’ebyenjigiriza ng’essira liteekeddwa ku kuzimba obusobozi obw’ensi entuufu, TLPI ekyuka awatali kusoomoozebwa okuva ku kitabo ky’okusoma ku sselefu okudda ku kitabo ekiggule ku mmeeza, nga kilungamya enkulaakulana y’omulembe oguddako ogw’abakola pulogulaamu z’enkola n’abakubi b’ebifaananyi.

Ebibuuzo Ebitera Okubuuzibwa

Enkolagana ya Linux Programming nga Ekiwandiiko ky’Omusomo gwa Yunivasite

Mu mbeera ezibu ennyo ey’okusomesa ssaayansi wa kompyuta, okulonda ekitabo ekituufu kusalawo kukulu nnyo mu by’okusomesa. Ekiwandiiko kiteekwa okuba nga kye kijuliziddwa ekikakafu era nga kikulembeza ekiwaliriza, ekisobola okukyusa ebitaliimu nkola ebizibu okufuuka okutegeera okulabika. Ku misomo egy’okunoonyereza ku nkola z’emirimu, pulogulaamu z’enkola, oba yinginiya wa pulogulaamu ez’omulembe, Michael Kerrisk’s The Linux Programming Interface (TLPI) eyimiridde ng’okulonda okw’entiisa era okweyongera okwettanirwa. Okusinga ekitabo ky’ebitabo kyokka, kikola ng’ensoma enzijuvu ku bwayo, ng’eziba ekituli wakati w’endowooza z’enzikiriziganya n’obutuufu obw’omugaso obw’enkola y’emirimu ey’omulembe, ekwatagana ne POSIX. Okutwalibwa kwayo mu by’ensoma kwoleka enkyukakyuka okudda ku misingi gy’okusomesa nga bayita mu nkola ey’ensi entuufu, ekozesebwa ennyo nga Linux, okuteekateeka abayizi okusoomoozebwa kwa yinginiya kwe bagenda okwolekagana nakwo mu makolero.

Okuva ku Theory okutuuka ku Tangible Practice

Emisomo gy’enkola z’emirimu egy’ennono gitera okulwanagana n’okukutuka: abayizi bayiga enkola ez’ensigo ez’okuteekawo enteekateeka y’enkola oba okuddukanya okujjukira okuva mu ndaba y’enzikiriziganya, naye enkolagana yaabwe ne kernel entuufu ekoma ku koodi ennyangu, ey’okusomesa. TLPI kino kigonjoola mu ngeri ey’ekikugu. Ekozesa Linux kernel —enkola ey’omutindo gw’okufulumya, ey’ensibuko enzigule —ng’okunoonyereza ku mbeera enkulu. Omuyizi bw’asoma ku virtual memory, asobola okwekenneenya amangu ddala okuyitibwa kw’enkola ya mmap() mu bujjuvu, okuwandiika pulogulaamu ezigikozesa, n’okwetegereza enneeyisa yaayo. Layini eno obutereevu okuva ku ndowooza okutuuka ku nkola enyweza okutegeera mu ngeri endowooza etaliimu (abstract theory) yokka gy’esobola. Kiwa abayizi amaanyi okulaba enkola y’emirimu si nga bbokisi enzirugavu emu, wabula ng’enkolagana enamu, eyinza okuteekebwa mu pulogulaamu, okufaananako nnyo engeri OS ya bizinensi eya modulo nga Mewayz gy’ebikkula API ezitegeerekese obulungi okuzimba n’okukola enkola za bizinensi mu ngeri ey’otoma.

Ekkubo eritegekeddwa nga liyita mu buzibu bw’enkola

Obunene bw’ekitabo kino (empapula ezisukka mu 1500) buyinza okulabika ng’obutiisa, naye entegeka yaakyo bwe bugezi bwakyo ng’ekintu eky’okusomesa. Kigoberera enkulaakulana entegeerekeka eraga sillabus etegekeddwa obulungi:

Okukuza emize gya Yinginiya egy’ekibiina eky’ekikugu

Okusukka ku kusomesa okuyita kwa API, The Linux Programming Interface esimbye endowooza ya pulogulaamu ennywevu, obukuumi, era etambuzibwa. Kerrisk bulijjo eraga okweraliikirira okutambuza wakati w’enkyusa z’enkola, emitego gy’ebyokwerinda (nga emisinde gy’obudde bw’okukebera okutuuka ku kiseera ky’okukozesa), n’obukulu bw’okukwata ensobi ku buli mulimu ogunjuddwa. Essira lino likwatagana bulungi n’ensoma z’omulembe eza yinginiya wa pulogulaamu ezissa essira ku dizayini esooka mu by’okwerinda n’okugumira embeera. Abayizi tebayiga ngeri ya kukola kuyita kwa nkola yokka, wabula engeri y’okukikola obulungi mu mbeera y’okufulumya. Kino kifaananako n’obufirosoofo obuli emabega w’emikutu nga Mewayz, nga okwesigika, obukuumi, n’okukola dizayini ya API ennyonjo bye bisinga obukulu mu kuzimba enkola za bizinensi ezitebenkedde ezikola emirimu emikulu mu ngeri ey’otoma.

Okugatta n’ebikozesebwa mu kusomesa eby’omulembe

Omugaso gwa TLPI ng’ekiwandiiko ky’omusomo gwongerwako ensengekera y’ebitonde ebikyetoolodde. Ensibuko enzijuvu ey’ebyokulabirako byonna esangibwa ku mutimbagano, nga etuwa eky’obugagga eky’omuwendo ennyo eri laabu n’okwesomesa. Abasomesa basobola okukola emisomo gya laabu egy’emikono egiva ku kudduka n’okukyusa koodi eweereddwa okutuuka ku kuba n’abayizi okussa mu nkola eby’okugonjoola ebyabwe nga basinziira ku nnyonyola z’ekitabo. Ekirala, okukozesa enkola y’emirimu efunibwa mu ddembe (Linux) ng’erina ekiwandiiko ekikakafu, eky’encyclopedic kiggyawo ebiziyiza eby’ensimbi n’enteekateeka eri abayizi. Basobola okuteeka embeera y’enkulaakulana ku byuma byabwe, okugezesa mu ddembe, n’okutwala ekiwandiiko kino eky’amaanyi mu mirimu gyabwe. Mu mbeera y’ebyenjigiriza ng’essira liteekeddwa ku kuzimba obusobozi obw’ensi entuufu, TLPI ekyuka mu ngeri etaliimu buzibu okuva ku kitabo ky’okusoma ku ssefuliya okudda ku kitabo ekiggule ku mmeeza, nga kilungamya enkulaakulana y’omulembe oguddako ogw’abakola pulogulaamu z’enkola n’abakubi b’ebifaananyi.