Nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖo si le habɔbɔwo me (2003) [pdf].

Edzea egɔme kple amenuveve sue aɖe. Dɔdzikpɔla aɖe da asi ɖe gazazã aɖe si medze tututu o dzi. Ƒuƒoƒoa ƒe ŋgɔnɔla léa ŋku ɖe nu bubu ŋu ne eƒe dɔwɔhati aɖe le woƒe ɣeyiɣikɔntabubua ƒom. Nuƒlela aɖe xɔa nunana si nana vovototo si le ameŋububu kple ŋusẽkpɔɖeamedzi dome me mekɔna o. Nuwɔna siawo dometɔ aɖeke mesena le eɖokui me be enye nuvlowɔwɔ le ɣeyiɣi ma me o — wosena le wo ɖokui me be enye amegbetɔ. Gake nusi habɔbɔ ŋuti numekuku siwo wowɔ ƒe bla nanewo ɖee fia mí enye be ƒã hafi nufitifitiwɔwɔ va ɖona abe alakpadada wɔnuku aɖe ene. Egena ɖe eme to nuwɔna suesuesue siwo sɔ ɖe nɔnɔme nu siwo nu sẽna ɖe edzi le ɣeyiɣi aɖe megbe vaseɖe esime habɔbɔ blibo aɖe va le dɔ wɔm ɖe anukwaremaɖimaɖi kpoo ƒe gɔmeɖoanyi dzi. Alesi esia dzɔnae gɔmesese — kple ɖoɖo siwo tsi tre ɖe eŋu tutu — nye kuxi vevitɔ kekeake siwo dze ŋgɔ egbegbe asitsalawo dometɔ ɖeka.

Alesi Nufitifitiwɔwɔ Va zua "Alesi Nuwo Wɔa Dɔe Ko"

Habɔbɔ ƒe nufitifitiwɔwɔ ƒomevi si me afɔku le wu menye dɔdzikpɔla alakpatɔ si le ga miliɔn geɖe zãm o. Enye blewu, ƒuƒoƒo ƒe ʋuʋu si me nuwɔna siwo me agbenyuinɔnɔ mele o va gena ɖe gbesiagbedɔwo me. Numekulawo de dzesi kpɔɖeŋu aɖe: nufitifitiwɔwɔ aɖe dzɔna, wometsɔa nya ɖe eŋu o, egadzɔna ake, eye mlɔeba la, eva zua habɔbɔ — segbalẽ si womeŋlɔ o si dɔwɔla yeyewo xɔna ɖikekemanɔmee ƒe akpa aɖe. Nyatakaka aɖe si tso ƒe 2023 me tso Association of Certified Fraud Examiners gbɔ ɖee fia be habɔbɔ si bɔ la bua ga si wòkpɔna ƒe sia ƒe ƒe 5% le ametafatafa ta, eye ɖoɖoa nɔa anyi ɣleti 12 hafi wokpɔnɛ.

Nusi na normalization nye ayemɔ alea enye be zi geɖe la, ame siwo kpɔa gome le eme la mekpɔa wo ɖokui be yewonye nufitifitiwɔlawo o. Woto susu me nuŋɔŋlɔ nyanyɛwo dzi tsɔ susu ɖo woƒe nuwɔna ŋu: "Amesiame wɔa esia," "Megblẽa nu le ame aɖeke ŋu ŋutɔŋutɔ o," "Adzɔha la nyi fe sia le ŋunye." Susu siawo menye agbenyuinɔnɔ ƒe kpododonu ƒe dzesiwo o — wonye susuŋutinunya ƒe ŋuɖoɖo siwo woate ŋu agblɔ ɖi siwo dona ne habɔbɔ ƒe ɖoɖowo do kpo nu le gaglãgbe, akɔntabubu, kple agbenyuinɔnɔ ƒe dzɔlawo ƒe mɔxenu siwo me kɔ nana.

Nusi wòfia na asitsahakplɔlawo la me kɔ ŋutɔ: nufitifitiwɔwɔ menye amewo ƒe kuxi koŋ o. Enye ɖoɖowo ƒe kuxi. Eye woateŋu atrɔ asi le ɖoɖowo ŋu.

Sti Etɔ̃ siwo nye Normalization

Habɔbɔwo ƒe nufitifitiwɔwɔ va nɔa ɖoɖo nu to mɔnu etɔ̃ siwo doa ŋusẽ ame dzi. Gbã la, habɔbɔ — nufitifitiwɔwɔ ƒe nuwɔnawo gena ɖe ɖoɖowɔɖiwo, akpa siwo wowɔna, kple ɖoɖowo me. Ne nudzralawo ƒe ƒuƒoƒo aɖe doa akɔntabubuwo ɖe dzi edziedzi be woakpɔ fetu siwo woxɔna, alo ne HR dɔwɔƒe aɖe ŋea aɖaba ƒua ɖoɖowo dzi dada dzi ɣesiaɣi na amesiwo wɔa dɔ nyuie wu la, nuwɔna la va zua ɖoɖowɔɖi. Meganye tiatia o; enye nusi woɖo ɖi.

Evelia, susuŋudɔwɔwɔ — ame ɖekaɖekawo kple ƒuƒoƒowo tua nukpɔsusu siwo ɖoa kpe nuwɔna la dzi. Esiawo tso gbegbe be womawɔ nuvevi ame o ("asisi ate ŋu axee") va ɖo kukuɖeɖe ɖe nuteƒewɔwɔ si de ŋgɔ wu ŋu ("Mele nye ƒuƒoƒoa ta kpɔm") va ɖo hadome tsɔtsɔ sɔ kple wo nɔewo dzi ("míaƒe hoʋlilawo wɔa nu vɔ̃ɖi wu"). Ŋusẽ le ŋutinya siawo ŋu elabena woɖea mɔ na amewo be woalé wo ɖokui ƒe nɔnɔme nyui me ɖe asi esime wole gome kpɔm le nuwɔna siwo gblẽa nu le ame ŋu me.

Etɔ̃lia, hadomegbenɔnɔ — hamevi yeyewo srɔ̃a alesi woalɔ̃ ɖe nufitifitiwɔwɔ ƒe nuwɔnawo dzi ahakpɔ gome le wo me abe nɔnɔme si me woanɔ ene. Ne ame yeye si woxɔ ɖe dɔ me kpɔ woƒe aɖaŋuɖola wòle dzogoewo lãm edziedzi le sedziwɔwɔ ŋuti ɖaseɖiɖiwo me la, wova kpɔnɛ be esia sɔ — wokpɔ mɔ gɔ̃ hã. Mehiã be habɔbɔ siwo me nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖo deŋgɔ le nafia anukwaremaɖimaɖi tẽ o. Dekɔnu la fianɛ le mɔ si me kɔ nu, to ŋkuléle ɖe nu ŋu kple hadomenyaƒoɖeamenu me.

ƒe nyawo
• Teƒeɖoɖo ƒe ɖoɖo siwo dea dzi ƒo na emetsonuwo wu dɔwɔwɔ ƒe fɔmaɖimaɖi la wɔa anyigba nyui na nufitifitiwɔwɔ
• Nyatakakaxɔwo xea mɔ na cross-functional visibility, si wɔnɛ be nuwɔna gbegblẽwo ɣlana ɖe dɔwɔƒewo ƒe ŋkunɔwo
• Dɔdzikpɔkpɔ ƒe mɔ siwo gbɔdzɔ na wòsesẽna be woadi nyametsotsowo tso ame ɖekaɖekawo gbɔ, si ɖea akɔntabubu dzi kpɔtɔna
• Nyaƒoɖeamenu gã ƒe dekɔnuwo afisi "emetsonuwo le ga ɖesiaɖe me" nye mɔkpɔkpɔ si me kɔ si ƒonɛ ɖe dɔwɔlawo nu yia agbenyuinɔnɔ ƒe mɔ kpuiwo gbɔ
• Kplɔlawo ƒe mɔɖeɖe ɖe sedzidada suewo ŋu ɖee fia be sewo nye esiwo ŋu woate ŋu awɔ ɖoɖo ɖo, ke menye bliboe o

Ga si Wozãna le Mɔ Bubu Me Kpɔkpɔ

Ga si nufitifitiwɔwɔ si sɔ gbɔ gblẽ la wɔ nuku ŋutɔ, gake nɔnɔmetata la ƒe akpa aɖe koe wònye. Ne dɔwɔlawo kpɔ nuwɔna siwo mesɔ o teƒe si womehe to na wo o la, kakaɖeamedzi nu yina le habɔbɔ bliboa me. Ƒe 2024 ƒe Ethics & Compliance Initiative ƒe numekuku aɖe ɖee fia be dɔwɔla siwo kpɔ nuwɔna gbegblẽwo dometɔ 49% megblɔe o — eye susu vevitɔe nye dzixɔse be womawɔ naneke o. Ðoɖoezizi sia menye ɖekematsɔleme o. Enye kpekpeɖeŋumanɔamesi si wosrɔ̃, ŋuɖoɖo si me susu le na ɖoɖo aɖe si ɖee fia be mebua fɔmaɖimaɖi nu vevii o.

Nu siwo le anyime la ƒua du yia gota. Dɔwɔlawo ƒe nuwɔwɔ aduadu dzi ɖena kpɔtɔna. Asitsatsa dzina ɖe edzi, vevietɔ le amesiwo wɔa dɔ nyuie siwo si tiatiawɔblɔɖe le eye wogbea dɔwɔwɔ le nɔnɔme siwo me afɔku le me dome. Asitsalawo dome ƒomedodowo kpea fu ne ememe dɔmawɔmawɔ nyuie va ge ɖe subɔsubɔdɔa ƒe nyonyome me. Eye ne nufitifitiwɔwɔ do mo ɖa le dutoƒo mlɔeba — abe alesi wòdzɔna godoo ene la — ŋkɔ nyui si gblẽ la ate ŋu axɔ ƒe geɖe hafi woaɖɔe ɖo. Bu Wells Fargo ƒe alakpa akɔntabubu ƒe ŋukpenanuwɔwɔ alo Wirecard ƒe akɔntabubu ƒe ametafatafa ƒe nyawo ŋu kpɔ: le nɔnɔme eveawo siaa me la, ememe dekɔnuwo ƒe nuwɔna siwo sɔ, siwo egodotɔwo kpɔe dze sii enumake be wonye nufitifitiwɔwɔ.

Le asitsaha suewo kple titinatɔwo gome la, nusiwo le eme la lolo wu gɔ̃ hã le alesi wòsɔe nu. Dɔwɔƒe si ƒe home nye dɔlar miliɔn 2 si bu 5% le ametafatafa ta la le dɔlar 100,000 bum ƒe sia ƒe — zi geɖe la, vovototo si le dzidziɖedzi kple tsitretsitsi dome. Zi geɖe la, dɔwɔƒe siawo mekpɔa sedziwɔwɔ ƒe dɔwɔƒe siwo tsɔ wo ɖokui na o, si wɔnɛ be woate ŋu adze mɔ kpui siwo mesɔ ɖe agbenyuinɔnɔ nu o ƒe tɔtrɔ vivivi nu.

Nuwɔwɔ le gaglãgbe abe Habɔbɔ ƒe Dɔlélenutsiŋutete ene

Ne normalization tsi nyuie le viviti me la, ekema nuwɔwɔ le gaglãgbee nye eƒe atike si wɔa dɔ wu. Habɔbɔ siwo naa nyatakakawo dzena, woate ŋu ake ɖe nyametsotsowo ŋu, eye woate ŋu adzro dɔwɔwɔwo me la wɔa nɔnɔme siwo me nufitifitiwɔwɔ le agbagba dzem be yeaƒo ke ɖe to. Esia menye ŋkuléle ɖe ame ŋu alo kakaɖedzimanɔamesi ŋu o — ke boŋ eƒo nu tso ɖoɖowo wɔwɔ ŋu afisi nu nyui wɔwɔ le bɔbɔe wu nu gbegblẽ wɔwɔ.

ƒe nyawo

Nufitifitiwɔwɔ dzi ɖuɖu ƒe mɔnu si wɔa dɔ wu menye tohehe le nyateƒea megbe o — ele dɔwɔwɔ ƒe gaglãgbe tum ɖo ale gbegbe be nuwɔna gbegblẽ wɔwɔ va sesẽna, ekpɔkpɔ le bɔbɔe, eye manya wɔ be woatsɔ susu aɖo eŋu abe alesi wòle dzɔdzɔmee ene o.

Egbegbe asitsatsa ƒe mɔnuwo na be woate ŋu awɔ xɔtuɖoɖo ƒe gaglãgbe sia ƒomevi na habɔbɔ siwo si sedziwɔwɔ ƒe ƒuƒoƒo siwo tsɔ wo ɖokui na mele o gɔ̃ hã. Ne wò CRM ŋlɔ asisiwo ƒe kadodo ɖesiaɖe ɖi la, wò adzɔxeɖoɖoa wɔa nuŋlɔɖi siwo womate ŋu atrɔ o, wò gazazãwo dzikpɔkpɔ bia be nàxɔ dijitaal gaxɔgbalẽviwo kple mɔɖeɖedɔa wɔwɔ, eye wò HR module léa ŋku ɖe ɖoɖowo ƒe lɔlɔ̃ ɖe edzi ŋu — ètu habɔbɔ ƒe dɔlélenutsiŋutete. Menye dɔ aɖe koe module ɖesiaɖe wɔa o; ewɔa akɔntabubu ƒe ƒuƒoƒo si nana be normalization sesẽna wu.

Nuƒomɔ̃wo abe Mewayz, siwo ƒoa asitsatsa ƒe modules siwo wu 200 nu ƒu ɖe dɔwɔɖoɖo ɖeka me la wɔa dɔ nyuie ŋutɔ le afisia elabena woɖea nyatakakaxɔ siwo me nufitifitiwɔwɔ ɣla ɖo la ɖa. Ne fetu, nuƒle, dɔa dzikpɔkpɔ, kple ganyawo ŋuti nyatakakawo nana katã le lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖo ɖeka me la, nyatakaka siwo wotsɔ ƒo ƒui va zua nusi wowɔna le wo ɖokui si tsɔ wu be woadze agbagba. Masɔmasɔ si le gaƒoƒo siwo woŋlɔ ɖi kple dɔa ƒe nusiwo woatsɔ awɔ dɔa dome, alo le nuƒle ƒe sededewo kple nudzrala ƒe fetu ŋutɔŋutɔ dome la, va dzena menye to numekuku tɔxɛ aɖe me o ke boŋ to dɔwɔwɔ me toto si sɔ me.

Dɔwɔnawo Gbugbɔgawɔ be woatsi tre ɖe Normalization ŋu

Le nuwɔwɔ le gaglãgbe godo la, ele be habɔbɔwo nawɔ ɖoɖo ɖe ɖoɖo siwo ado kplamatse nusiwo sɔ ƒe tsatsam ŋu vevie. Esia fia be woatu masɔmasɔ ɖe nyametsotso siwo me afɔku le ŋutɔ me — menye dɔwɔƒewo ƒe masɔmasɔ si naa nusianu nɔa blewu o, ke boŋ masɔmasɔ si me nunya le si ʋãa ame le ɣeyiɣi nyuitɔwo me. Dɔwɔwɔ ƒe mɔɖeɖe ɖe gazazã siwo wu dzidzenu aɖe ŋu, nudzralawo ƒe ƒomedodowo ƒe tɔtrɔ si nye sedziwɔwɔ, nɔnɔme siwo mebɔ o ƒe aflagadede le wo ɖokui si le ganyawo ŋuti nyatakakawo me — esiawo nye xɔtuɖoɖo ƒe nudede eme siwo menɔ te ɖe ame ɖekaɖekawo ƒe nɔnɔme nyui dzi o.

Bu nuƒle ŋu kpɔ, si nye nuto siwo me nufitifitiwɔwɔ ate ŋu adze bɔbɔe wu le xexeame katã la dometɔ ɖeka. Ganyawo ƒe Nuwɔwɔ aduadu kple Ŋgɔyiyi Habɔbɔ bu akɔnta be nuƒleƒe ƒe ametafatafa xɔa dukɔa ƒe nubabla ƒe asixɔxɔ ƒe 10-25%. Le habɔbɔ siwo menye dziɖuɖua tɔ o me la, xexlẽmeawo nyanya sesẽna gake womeɖea dzesi boo o. Nuƒle ƒe ɖoɖo nyui menɔa te ɖe kakaɖedzi be nuƒlela ɖesiaɖe atsi tre ɖe tetekpɔ ŋu dzi o. Ebia hoʋiʋli ƒe asi siwo wu asixɔxɔ aɖe, eŋlɔa nudzralawo ƒe kadodowo katã ɖi, emaa akpa siwo nye nubiabia, mɔɖeɖe, kple fexexe me, eye wòwɔa agbalẽdzikpɔkpɔ ƒe mɔwo le eɖokui si.

Dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ sia ƒomevie nye afisi asitsatsa ƒe mɔnu siwo wotsɔ wɔ ɖekae naa asixɔxɔ si lolo wu. Ne wò nuƒleƒe ƒe mɔ̃a do ka kple wò adzɔxegbalẽvi, nudzraɖoƒe, kple akɔntabubu ƒe ɖoɖowo la, èwɔa ʋuƒo si wotu si me wotsɔa nyatakaka teƒe geɖewo ɖoa kpe asitsatsa ɖesiaɖe dzi le. Menye bometsitsie wònye o — ɖoɖo aɖeke mele nenema o — gake edoa agbagbadzedze si hiã be woawɔ ametafatafa ɖe dzi esime wòdzia alesi wòanya wɔ be woakpɔe ɖe edzi ŋutɔ.

Dekɔnuwo ƒe Tɔtrɔ Dzea Egɔme tso Kplɔla ƒe Nukpɔkpɔ

Mɔ̃ɖaŋununya kple dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ hiã gake mesɔ gbɔ o. Nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ ɖe ɖoɖo nu nye dekɔnu ƒe nudzɔdzɔ koŋ, eye woɖoa dekɔnuwo tso dziƒo. Ele be kplɔla siwo di be yewoaɖe nufitifitiwɔwɔ ɖa le dzɔdzɔme nu la nawɔ nu etɔ̃ ɣesiaɣi: woawɔ agbenyuinɔnɔ ƒe nuwɔna ƒe kpɔɖeŋu le mɔ si woate ŋu akpɔ nu, awɔ nu ɖe sedzidadawo ŋu le mɔ si wogblɔ ɖi nu, eye woawɔ mɔnu siwo le dedie siwo dzi woato agblɔ nusiwo ŋu wotsi dzi ɖo.

Agbenyuinɔnɔ ƒe nuwɔna ƒe kpɔɖeŋuwɔwɔ fia nu geɖe wu be wò ŋutɔ nàƒo asa na nufitifitiwɔwɔ. Efia be nàwɔ nu le gaglãgbe le wò ŋutɔ wò nyametsotsowɔwɔ me, alɔ̃ ɖe vodadawo dzi gaglãa, eye nàɖee afia be yelé ye ɖokui ɖe dzidzenu siwo nèkpɔ mɔ na tso ame bubuwo gbɔ la ke me. Ne dɔdzikpɔlagã aɖe tsɔ woawo ŋutɔ ƒe gazazã ŋuti nyatakakawo ɖo ɖa to mɔɖeɖe ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖo ma ke dzi abe ame bubu ɖesiaɖe ene la, eɖoa gbedasi si ŋu ŋusẽ le wu agbenyuinɔnɔ ŋuti hehenana ɖoɖo ɖesiaɖe ɖa.

Nuwɔwɔ si woate ŋu agblɔ ɖi na sedzidadawo hã le vevie nenema ke. Habɔbɔ siwo hea to na dɔwɔla siwo le ɖoƒe kɔkɔwo ɖe sedzidada ta esime wole kplɔla gã siwo wɔa nu ma ke — alo esi vɔ̃ɖi wu — ta kpɔm la le woƒe dɔwɔlawo fiam vevie be agbenyuinɔnɔ nye ɖoƒe si woɖo ɖe ɖoɖo nu, ke menye xexeame katã tɔ o. Nyatakakaawo ɖo kpe esia dzi: numekuku si wowɔ le Washington Yunivɛsiti ɖee fia be dzɔdzɔenyenye si wosusu le tohehe me ye nye nu ɖeka kolia si gblɔa nya ɖi vevie wu nenye be dɔwɔlawo agblɔ nu gbegblẽ siwo woawɔ le etsɔme. Nudzɔdzɔwo yometiti kple wo gbɔ kpɔkpɔ ƒe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖo siwo wowɔ ɖe ɖoɖo nu tutu — si wokpɔna na amesiwo katã kpɔ gome le eme — kpena ɖe eŋu be woakpɔ egbɔ be wowɔ ɖeka eɖanye amekae kpɔ gome le eme o.

Habɔbɔ si Nufitifitiwɔwɔ Mate Ŋu Axɔ Dutanyigbawo O la Tutu

Nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ ɖe ɖoɖo nu menye nusi womate ŋu aƒo asa na o. Enye habɔbɔ ƒe nɔnɔme tɔxɛwo me tsonu si woate ŋu agblɔ ɖi: nyatakaka siwo me mekɔ o, nyatakaka siwo me mã, dzideƒonamenu siwo mewɔ ɖeka o, kple dekɔnuwo ƒe mɔɖeɖe ɖe sedzidada suewo ŋu. Trɔ nɔnɔme siawo, eye nèwɔ habɔbɔ si me fɔmaɖimaɖi nye mɔ si dzi tsitretsiɖeŋu suetɔ kekeake le.

Esia bia be woawɔ mɔnu si me woawɔ nu vovovowo le. Le mɔ̃ɖaŋununya ƒe ƒuƒoƒoa me la, xɔ mɔnu siwo wowɔ ɖekae siwo wɔa agbalẽdzikpɔkpɔ ƒe mɔ siwo me kɔ eye woɖea nyatakakawo ƒe xɔwo ɖa — wò dɔwɔnawo ƒoƒo ƒu ɖe ɖoɖo ɖeka me abe Mewayz ene fia be woate ŋu atsɔ ganyawo, dɔwɔnawo, kple dɔwɔlawo ƒe nyatakakawo atso wo nɔewo gbɔ agbagbadzedze aɖeke manɔmee. Le dɔwɔwɔ ƒe ƒuƒoƒoa me la, wɔ ɖoɖo ɖe dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖowo ŋu kple dodokpɔ siwo sɔ, dɔdasiwo mama, kple nusiwo mesɔ o didi le wo ɖokui si. Le dekɔnuwo ƒe akpaa dzi la, de ga kplɔlawo ƒe kpɔɖeŋuwɔwɔ, sedziwɔwɔ dzɔdzɔe kple madzudzɔmadzudzɔe, kple nyatakaka nana ƒe mɔnu siwo le dedie le susu me.

Esiawo dometɔ aɖeke mebia blibodede o. Ebia be woaɖoe koŋ awɔe. Habɔbɔ ɖesiaɖe adze ŋgɔ agbenyuinɔnɔ ƒe kuxiwo — emae nye amegbetɔ ƒe dɔwɔƒe ƒe nɔnɔme. Biabia lae nye be ɖe ɖoɖo siwo wowɔ be woatsɔ ado mo ɖa ahakpɔ wo gbɔe kpɔa kuxi mawo gbɔa, alo ɖe woƒoa wo ɖokui ɖe dekɔnu si srɔ̃a alesi wòakpɔ nu bubui vivivi la me. Habɔbɔ siwo kpɔa dzidzedze le ɣeyiɣi didi me lae tiaa nuwɔwɔ le gaglãgbe wu alesi wòanɔ bɔbɔe, akɔntabubu wu akɔfafa, kple ɖoɖowɔɖi ƒe fɔmaɖimaɖi wu ame ɖekaɖekawo ƒe kalẽwɔwɔ. Le ƒe 2026 me la, dɔwɔnu siwo woatsɔ atu habɔbɔ ma ƒomevi ɖo la va le bɔbɔe wu tsã. Trɔtrɔ ɖeka kolia si susɔe nye lɔlɔ̃ faa be yeazã wo.

Nyabiase Siwo Wobiana Enuenu

Nukae nye nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖo si sɔ le habɔbɔwo me?

Nufitifitiwɔwɔ ƒe ɖoɖowɔwɔ ɖe ɖoɖo nu fia alesi wowɔa nu vivivi si dzi wotona xɔa nuwɔna siwo mesɔ o be wonye nusi wowɔna edziedzi le habɔbɔ aɖe me. Zi geɖe la, edzea egɔme kple nuwɔna suesuesuewo — gazazã siwo ŋu ɖikeke le dzi dada, aɖabaŋeŋe ƒu ɣeyiɣi ƒe ɖoɖowɔɖi ƒe masɔmasɔwo dzi, alo nunana siwo mesɔ o xɔxɔ. Le ɣeyiɣi aɖe megbe la, sedzidada sue siawo gagblẽna ɖe edzi eye wogena ɖe habɔbɔa ƒe dekɔnuwo me, si wɔnɛ be anukwaremaɖimaɖi sena le eɖokui me be enye nu tsɛ tsɔ wu be wòanye nusi to vovo. Numekukuwo ɖee fia be dzidziɖedzi sia bɔ wu agbenyuinɔnɔ ƒe kpododonu kpata, si wɔ nuku ŋutɔ.

Aleke nufitifitiwɔwɔ va zua nusi sɔ evɔ ame aɖeke mede dzesii o?

Nufitifitiwɔwɔ va nɔa ɖoɖo nu to mɔnu etɔ̃ siwo doa ŋusẽ ame dzi: habɔbɔwo ƒe ɖoɖowɔwɔ, afisi nuwɔna siwo me agbenyuinɔnɔ mele o va gena ɖe dɔwɔwɔwo me; susuŋudɔwɔwɔ, afisi ame ɖekaɖekawo ɖoa kpe nuwɔna dzi be womegblẽa nu le ame ŋu o alo wohiã; kple hadomenuwɔnawo, afisi ame yeyewo srɔ̃a alesi woalɔ̃ ɖe kɔnyinyi siawo dzi le. Nugblẽfexexe sue ɖesiaɖe ɖea dzidzenu si woatsɔ awɔ nusi kplɔe ɖo la dzi kpɔtɔna, si wɔnɛ be togbɛ si le glidzaglidza la nɔa anyi. Esi wònye be nuwɔna ɖeka aɖeke mesena le eɖokui me be enye nusi nyɔa ŋu o ta la, ƒã hafi gomekpɔlawo dea dzesi agbenyuinɔnɔ ƒe tsɔtsrɔ̃ si ƒo ƒu la vaseɖe esime ɖoɖowɔɖi ƒe dɔmawɔmawɔ nyuie va zu nusi ŋu womate ŋu ake ɖi le o.

Nuxlɔ̃amedzesi kawoe ɖee fia be nufitifitiwɔwɔ le ɖoɖo nu le asitsaha aɖe me?

Nuxlɔ̃amedzesi veviwo dometɔ aɖewoe nye ɖoɖowo dzi wɔwɔ si mewɔ ɖeka o, mɔɖeɖe ɖe sewo ƒe bɔbɔ ŋu le afisiafi, nyaƒoɖeamenu be woatsɔ emetsonuwo aɖo nɔƒe gbãtɔ wu agbenyuinɔnɔ, kple nyagbɔgblɔwo abe "alea tututue nuwo wɔa dɔ le afisia." Nuƒle, gazazã, kple nyatakakawo nana le gaglãgbe ƒe anyimanɔmanɔ hã ɖea afɔku fiana. Asitsaha siwo zãa mɔ̃wo abe Mewayz ateŋu awɔ eƒe 207-module business OS ŋudɔ atsɔ awɔ akɔntabubu dzi to dɔwɔwɔ ƒe ɖoɖo siwo wowɔ, mɔɖeɖe ƒe kɔsɔkɔsɔwo, kple nuŋlɔɖi wɔwɔ si me kɔ si dzea egɔme tso $19/mo.

Aleke habɔbɔwo ate ŋu axe mɔ ɖe nufitifitiwɔwɔ ƒe nuwɔna siwo sɔ nu?

Mɔxexe ɖe enu bia be woatu ɖoɖo siwo ana agbenyuinɔnɔ ƒe nuwɔna nanye mɔ si dzi womate ŋu atsi tre ɖo boo o. Esia lɔ ɖoɖo siwo me kɔ, sedziwɔwɔ ɣesiaɣi, nyatakakamɔnu siwo dzi womeŋlɔ ŋkɔ ɖo o, kple kplɔlanyenye si wɔa fɔmaɖimaɖi ƒe kpɔɖeŋu ɖe eme. Dɔwɔwɔ ƒe mɔnu siwo woɖo ɖe teƒe ɖeka abe Mewayz ene zazã kpena ɖe ame ŋu to mɔɖeɖewo dzi wɔwɔ le mɔ̃ dzi, gazazãwo yometiti, kple agbalẽdzikpɔkpɔ ƒe mɔwo dzi kpɔkpɔ le asitsadɔwo katã me — si ɖea dometsotso siwo mele ɖoɖo nu o siwo me nufitifitiwɔwɔ si sɔ la ƒoa ke ɖo zi geɖe la dzi kpɔtɔna.