توێژینەوەکانی لاوازی دەکوڵێنرێت

توێژینەوەی لاوازی دەکوڵێنرێت

لە جیهانی ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا، لێکۆڵینەوە لە لاوازییەکان لە مێژە ستانداردی زێڕین بووە بۆ بەرگری چالاکانە. مۆدێلەکە ئاسانە: هاکەرە تایبەتمەندەکانی کڵاوی سپی و کۆمپانیاکانی ئاسایش بێ ماندووبوون لە نەرمەکاڵاکان دەکۆڵنەوە بۆ دۆزینەوەی لاوازییەکان، ئەم کەموکوڕیانە بە ئەرکەوە لە بنکەدراوە گەورەکانی وەک لیستی CVEدا کەتەلۆگ دەکرێن و پاچەکان دەردەچن بۆ بەهێزکردنی دیوارە دیجیتاڵییەکانمان. سیستەمێکە لەسەر توندی و کاردانەوە بنیات نراوە. بەڵام چی ئەگەر ئەم پرۆسەی بناغەییە، بە هەموو نیازە باشەکانییەوە، لە بنەڕەتدا بشکێت؟ چی دەبوو ئەگەر لە پێشبڕکێی دۆزینەوەی هەموو کەموکوڕییەکی ئەگەریدا، وێنە گەورەکەمان لەبەرچاو نەمابێت؟ ڕەنگە تەواوی ڕێبازی بەڕێوەبردنی لاوازی تەنها... کوڵاو بێت.

لافاوی سەرسەختی CVEs

قەبارەی زۆری لاوازییە دۆزراوەکان گەیشتوەتە خاڵی شکاندن. ساڵانە هەزاران لاوازی و بەرکەوتنی باوی نوێ (CVE) بڵاودەکرێنەوە، ئەمەش ئەرکێکی تێپەڕنەکراو بۆ تیمەکانی ئایتی و ئاسایش دروست دەکات. کێشەکە تەنها چەندایەتی نییە؛ ئەوە کۆنتێکستە. لاوازییەکی "گرینگ" لە کتێبخانەیەکی ناڕوون و بەکارنەهێنراو لەسەر سێرڤەرێکدا بە هەمان بەپەلەی مەترسیدار مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت وەک کەموکوڕییەکی توندی بەرز لە پۆرتاڵی چوونەژوورەوەی ڕووبەڕووی گشتیدا. ئەم ژاوەژاوە تیمەکان ناچار دەکات کاتژمێرە بەنرخەکان بەسەر بەرن بۆ هەڵبژاردن و لێکۆڵینەوە لەو پرسانەی کە ڕەنگە مەترسییەکی کەم یان هیچ مەترسییەکی ڕاستەقینە بۆ کارە بازرگانییە تایبەتەکانیان دروست بکەن، ئەمەش سەرچاوەکان لە دەستپێشخەرییە ئەمنییەکانی ستراتیژیترەوە وەرئەگرن.

مەسەلەی کۆنتێکست: لە دەرەوەی نمرەی CVSS

سیستەمی خاڵیکردنی لاوازی باو (CVSS) ئامانجی دابینکردنی هەڵسەنگاندنی توندی بابەتییە، بەڵام زۆرجار شکست دەهێنێت لە گرتنی مەترسییەکانی بازرگانی جیهانی ڕاستەقینە. ڕەنگە لاوازییەک لە ئاستی تەکنیکیدا 9.8 (گرینگ) بەدەستبهێنێت، بەڵام ئەگەر پێکهاتەی لاوازەکە ڕووبەڕووی ئینتەرنێت نەبێتەوە، مامەڵە لەگەڵ داتا هەستیارەکاندا نەکات، یان لەلایەن کۆنتڕۆڵە ئەمنییەکانی ترەوە پارێزراو بێت، کاریگەرییە ڕاستەقینەکانی بازرگانییەکەی کەم وێنەیە. سیستەمی ئێستا توندی تەکنیکی لە پێشینەی ناوەڕۆکی بازرگانی دادەنێت، ئەمەش دەبێتە هۆی عەقڵیەتێکی هێمنانەی "ئێستا هەموو شتێک چاک بکە" کە هەم ماندووکردنە و هەم ناکارامەیە. ئاسایشی ڕاستەقینە ئەوە نییە کە بە کوێرانە هەموو پەچەیەک بەکاربهێنیت؛ پەیوەندی بە بەڕێوەبردنی زیرەکی مەترسییەوە هەیە.

"ئێمە لە زانیاریدا دەخنکێین، لە هەمان کاتدا برسیین لە حیکمەت. جیهان لەمەودوا لەلایەن سەنتەسایزەرەکانەوە بەڕێوەدەبرێت، کەسانێک کە دەتوانن زانیاری دروست لە کاتی گونجاودا کۆبکەنەوە، بە شێوەیەکی ڕەخنەگرانە بیریان لێبکەنەوە و بە ژیری هەڵبژاردەی گرنگ بکەن." - ئی.ئۆ. ویڵسن

ڕێبازێکی مۆدیۆلار بۆ بەڕێوەبردنی مەترسی زیرەک

ئەمە ئەو شوێنەیە کە پارادایمەکە پێویستی بە گۆڕینی هەیە لە کاردانەوەی ئاژاوەگێڕانە بۆ بەڕێوەبردنی ستراکتۆر و کۆنتێکست. بزنسەکان پێویستیان بە سیستەمێکی یەکگرتوو هەیە کە ڕێگەیان پێبدات لە دیمەنی کارکردنی ناوازەی خۆیان تێبگەن و داتای لاوازی لە ڕێگەی ئەو عەدەسەیەوە فلتەر بکەن. ئەمە ناوەکی ڕێبازێکی زیرەکترە:

• زیرەکی سەروەت و سامان: سەرەتا بزانە چیت هەیە. ئینفۆنتۆری سەروەت و سامانی گشتگیر و هەمیشە نوێکراوە، دانوستان ناکرێت.
• ئەولەویەتدان بە کۆنتێکست: فلتەرکردنی لاوازییەکان لەسەر بنەمای بەرکەوتنی ڕاستەقینە. ئایا سەروەت و سامانەکە ڕووبەڕووی ئینتەرنێتە؟ ئایا PII پرۆسێس دەکات؟ چ کۆنتڕۆڵێکی تر لە شوێنی خۆیدایە؟
• ڕەوتی کاری یەکگرتوو: ئەرکەکانی چاککردنەوە بە شێوەیەکی بێ کێشە بۆ تیمە دروستەکان دیاری بکە بە ئەولەویەت و وادەی ڕوون، بە دوورکەوتنەوە لە ئاژاوەی بلیتەکان.
• پابەندبوونی بەردەوام: بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هەوڵەکانی پەچەکردن و کەمکردنەوە بۆ پێداویستییە ڕێکخراوەییەکانی وەک SOC 2، ISO 27001، یان HIPAA نەخشەکێشە.

ئەم ڕوانگە گشتگیرە داتای لاوازی خاو و ترسناک دەگۆڕێت بۆ پلانێکی ڕوون و کرداریی بەڕێوەبردنی مەترسی. پەیوەندی بە کارکردنی زیرەکترەوە هەیە نەک سەختتر.

لە ئاژاوە بۆ ڕوونی لەگەڵ مێوایز

سروشتی شکاوی ستاکەکانی تەکنەلۆژیای بازرگانی مۆدێرن-بە دەیان ئەپی SaaS، ئامرازە تایبەتەکان و پلاتفۆرمی پەیوەندیکردن- کێشەی بەڕێوەبردنی لاوازی گەورەتر دەکات. ئاگادارکردنەوە گرینگەکان لە کەناڵەکانی سلاکدا ون دەبن، پەرەگرافەکان دەستبەجێ بەسەر دەچن و زانیارییە هەواڵگرییە کردارییەکان لە ئیمەیڵەکانی ئیمەیڵدا دەخنکێن. سیستەمی کارپێکردنی بازرگانی مۆدیۆلار وەک Mewayz بە ناوەندکردنی ئەم ڕژێمە جیاوازانەی زانیاریانە ئەمە چارەسەر دەکات. بە یەکخستنی سکانەرەکانی لاوازی، بەڕێوەبەرانی سەروەت و سامان و ئامرازەکانی بەدواداچوونی ئەرکەکان بۆ ناو یەک سیستەمی کارپێکردنی تایبەتمەند، Mewayz کۆکراوەی E.O. ویڵسن باسی کردووە. ڕێگە بە سەرکردەکانی ئاسایش دەدات کە داتا تەکنیکیەکان لەگەڵ چوارچێوەی بازرگانیدا بخەنە سەر یەک، ئۆتۆماتیکیکردنی یەکەمایەتیکردن و دڵنیابوون لەوەی کە تەواوی ڕێکخراوەکە سەرنجی لەسەر ئەو مەترسیانە بێت کە بەڕاستی گرنگن. توێژینەوەکانی لاوازی پێکهاتەکان دابین دەکەن، بەڵام بەبێ سیستەمێک بۆ ئەوەی بە باشی تێکەڵیان بکات و بیانکوڵێنرێت، تۆ لەگەڵ فەسادێکی خاو و بەڕێوەنەچوودا دەمێنیتەوە. کاتی ئەوە هاتووە چێشتخانەکە چاک بکەینەوە، نەک تەنها هاوار بکەین لەسەر هەموو پێکهاتەیەکی نوێ کە دەگاتە دەرگاکە.

پرسیارە زۆرەکان

توێژینەوەی لاوازی دەکوڵێنرێت

لە جیهانی ئاسایشی ئەلیکترۆنیدا، لێکۆڵینەوە لە لاوازییەکان لە مێژە ستانداردی زێڕین بووە بۆ بەرگری چالاکانە. مۆدێلەکە ئاسانە: هاکەرە تایبەتمەندەکانی کڵاوی سپی و کۆمپانیاکانی ئاسایش بێ ماندووبوون لە نەرمەکاڵاکان دەکۆڵنەوە بۆ دۆزینەوەی لاوازییەکان، ئەم کەموکوڕیانە بە ئەرکەوە لە بنکەدراوە گەورەکانی وەک لیستی CVEدا کەتەلۆگ دەکرێن و پاچەکان دەردەچن بۆ بەهێزکردنی دیوارە دیجیتاڵییەکانمان. سیستەمێکە لەسەر توندی و کاردانەوە بنیات نراوە. بەڵام چی ئەگەر ئەم پرۆسەی بناغەییە، بە هەموو نیازە باشەکانییەوە، لە بنەڕەتدا بشکێت؟ چی دەبوو ئەگەر لە پێشبڕکێی دۆزینەوەی هەموو کەموکوڕییەکی ئەگەریدا، وێنە گەورەکەمان لەبەرچاو نەمابێت؟ ڕەنگە تەواوی ڕێبازی بەڕێوەبردنی لاوازی تەنها... کوڵاو بێت.

لافاوی سەرسەختی CVEs

قەبارەی زۆری لاوازییە دۆزراوەکان گەیشتوەتە خاڵی شکاندن. ساڵانە هەزاران لاوازی و بەرکەوتنی باوی نوێ (CVE) بڵاودەکرێنەوە، ئەمەش ئەرکێکی تێپەڕنەکراو بۆ تیمەکانی ئایتی و ئاسایش دروست دەکات. کێشەکە تەنها چەندایەتی نییە؛ ئەوە کۆنتێکستە. لاوازییەکی "گرینگ" لە کتێبخانەیەکی ناڕوون و بەکارنەهێنراو لەسەر سێرڤەرێکدا بە هەمان بەپەلەی مەترسیدار مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت وەک کەموکوڕییەکی توندی بەرز لە پۆرتاڵی چوونەژوورەوەی ڕووبەڕووی گشتیدا. ئەم ژاوەژاوە تیمەکان ناچار دەکات کاتژمێرە بەنرخەکان بەسەر بەرن بۆ هەڵبژاردن و لێکۆڵینەوە لەو پرسانەی کە ڕەنگە مەترسییەکی کەم یان هیچ مەترسییەکی ڕاستەقینە بۆ کارە بازرگانییە تایبەتەکانیان دروست بکەن، ئەمەش سەرچاوەکان لە دەستپێشخەرییە ئەمنییەکانی ستراتیژیترەوە وەرئەگرن.

مەسەلەی کۆنتێکست: لە دەرەوەی نمرەی CVSS

سیستەمی خاڵیکردنی لاوازی باو (CVSS) ئامانجی دابینکردنی هەڵسەنگاندنی توندی بابەتییە، بەڵام زۆرجار شکست دەهێنێت لە گرتنی مەترسییەکانی بازرگانی جیهانی ڕاستەقینە. ڕەنگە لاوازییەک لە ئاستی تەکنیکیدا 9.8 (گرینگ) بەدەستبهێنێت، بەڵام ئەگەر پێکهاتەی لاوازەکە ڕووبەڕووی ئینتەرنێت نەبێتەوە، مامەڵە لەگەڵ داتا هەستیارەکاندا نەکات، یان لەلایەن کۆنتڕۆڵە ئەمنییەکانی ترەوە پارێزراو بێت، کاریگەرییە ڕاستەقینەکانی بازرگانییەکەی کەم وێنەیە. سیستەمی ئێستا توندی تەکنیکی لە پێشینەی ناوەڕۆکی بازرگانی دادەنێت، ئەمەش دەبێتە هۆی عەقڵیەتێکی هێمنانەی "ئێستا هەموو شتێک چاک بکە" کە هەم ماندووکردنە و هەم ناکارامەیە. ئاسایشی ڕاستەقینە ئەوە نییە کە بە کوێرانە هەموو پەچەیەک بەکاربهێنیت؛ پەیوەندی بە بەڕێوەبردنی زیرەکی مەترسییەوە هەیە.

ڕێبازێکی مۆدیۆلار بۆ بەڕێوەبردنی مەترسی زیرەک

ئەمە ئەو شوێنەیە کە پارادایمەکە پێویستی بە گۆڕینی هەیە لە کاردانەوەی ئاژاوەگێڕانە بۆ بەڕێوەبردنی ستراکتۆر و کۆنتێکست. بزنسەکان پێویستیان بە سیستەمێکی یەکگرتوو هەیە کە ڕێگەیان پێبدات لە دیمەنی کارکردنی ناوازەی خۆیان تێبگەن و داتای لاوازی لە ڕێگەی ئەو عەدەسەیەوە فلتەر بکەن. ئەمە ناوەکی ڕێبازێکی زیرەکترە:

لە ئاژاوە بۆ ڕوونی لەگەڵ مێوایز

سروشتی شکاوی ستاکەکانی تەکنەلۆژیای بازرگانی مۆدێرن-بە دەیان ئەپی SaaS، ئامرازە تایبەتەکان و پلاتفۆرمی پەیوەندیکردن- کێشەی بەڕێوەبردنی لاوازی گەورەتر دەکات. ئاگادارکردنەوە گرینگەکان لە کەناڵەکانی سلاکدا ون دەبن، پەرەگرافەکان دەستبەجێ بەسەر دەچن و زانیارییە هەواڵگرییە کردارییەکان لە ئیمەیڵەکانی ئیمەیڵدا دەخنکێن. سیستەمی کارپێکردنی بازرگانی مۆدیۆلار وەک Mewayz بە ناوەندکردنی ئەم ڕژێمە جیاوازانەی زانیاریانە ئەمە چارەسەر دەکات. بە یەکخستنی سکانەرەکانی لاوازی، بەڕێوەبەرانی سەروەت و سامان و ئامرازەکانی بەدواداچوونی ئەرکەکان بۆ ناو یەک سیستەمی کارپێکردنی تایبەتمەند، Mewayz کۆکراوەی E.O. ویڵسن باسی کردووە. ڕێگە بە سەرکردەکانی ئاسایش دەدات کە داتا تەکنیکیەکان لەگەڵ چوارچێوەی بازرگانیدا بخەنە سەر یەک، ئۆتۆماتیکیکردنی یەکەمایەتیکردن و دڵنیابوون لەوەی کە تەواوی ڕێکخراوەکە سەرنجی لەسەر ئەو مەترسیانە بێت کە بەڕاستی گرنگن. توێژینەوەکانی لاوازی پێکهاتەکان دابین دەکەن، بەڵام بەبێ سیستەمێک بۆ ئەوەی بە باشی تێکەڵیان بکات و بیانکوڵێنرێت، تۆ لەگەڵ فەسادێکی خاو و بەڕێوەنەچوودا دەمێنیتەوە. کاتی ئەوە هاتووە چێشتخانەکە چاک بکەینەوە، نەک تەنها هاوار بکەین لەسەر هەموو پێکهاتەیەکی نوێ کە دەگاتە دەرگاکە.